Cách lựa chọn ngôn ngữ lập trình phù hợp theo chuyên ngành cho sinh viên/ Công việc của bạn

Thống kê của năm 2019 (Stackoverflow)

C++

Trong khi những đề cử của độc giả đa số là cho ngôn ngữ lập trình C và khá ít đề cử C++, chúng tôi đã quyết định gộp 2 ngôn ngữ này làm một, vì dù sao C++ cũng là một bước tiến từ C. Chúng ta không đi quá chi tiết vào lịch sử của ngôn ngữ C, và sau đó là C++ (cái mà đã bắt đầu cải tiến và cập nhật để mang ngôn ngữ C đến với các ứng dụng hiện đại), hãy chỉ nói về 2 ngôn ngữ này kể từ khi chúng được sinh ra từ những năm 1970s và đầu những năm 80s, tương ứng (bạn có thể đọc thêm về lịch sử của hai ngôn ngữ này ở link Wikipedia phía trên). C là ngôn ngữ lập trình mệnh lệnh được sử dụng cực kỳ rộng rãi, đa mục đích; có một tầm ảnh hưởng lớn đến hầu hết các ngôn ngữ lập trình đi sau nó. C++ mặt khác còn đi một bước xa hơn trong việc bổ sung các đặc trưng hướng đối tượng class đến ngôn ngữ này, đi kèm với các hàm ảo và template. C++ là một trong những ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất trên thế giới, và ngày nay nó vẫn còn được sử dụng rộng rãi trong mọi thứ từ video games cho đến các phần mềm thương mại. Việc học C++ có một chút khó khăn hơn so với C, mặc dù nhiều người sẽ tranh cãi rằng không có lý do gì mà lại bắt đầu học lập trình bằng ngôn ngữ C cả. Đó là một cuộc tranh luận không có hồi kết.

Có một điều quan trọng về C và C++: cả 2 ngôn ngữ này hầu như là những ngôn ngữ nền tảng nhất trong khoa học máy tính và lập trình. Nếu bạn học chúng, bạn sẽ thu được nhiều lợi ích, thậm chí nếu sau này bạn không còn sử dụng chúng nữa. Chúng sẽ mang lại cho bạn cái nhìn sâu sắc vào trong điểm bắt đầu và nguồn gốc của khoa học máy tính và lập trình máy tính, trong khi nhiều người chỉ ra rằng việc học đó cũng giống như bạn đang học lái xe hơi trước khi học cách lắp ráp một chiếc xe, cả hai ngôn ngữ này đều có những mặt ưu và nhược điểm của chúng. Những độc giả đã ca ngợi chúng là ngôn ngữ đầu tiên để học nói rằng bạn sẽ có một sự hiểu biết phong phú về lập trình nếu bạn bắt đầu với chúng, và một độc giả đã trỏ link sang bài viết tuyệt vời này có nội dung về làm thế nào để các ngôn ngữ có thể phân biệt những lập trình viên giỏi và lập trình viên vĩ đại một cách dễ dàng. Lúc này, nếu bạn không nhắm đến lập trình chuyên nghiệp thì nó có thể trở thành vấn đề đối với bạn, nhưng nó vẫn có giá trị đáng để quan tâm. Ngoài ra, một số bạn đã đề cử những "biến thể" khác của C và C++ áp dụng cho những ứng dụng xác định, như ANSI C thường được sử dụng trong lập trình các vi xử lý Arduino, Robot C được sử dụng trong lập trình robot. Nhiều bạn cũng nói rằng việc bắt đầu với những ngôn ngữ khó như C và C++ khiến cho việc chuyển sang học ngôn ngữ khác (ví dụ: Java) sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Nếu bạn là muốn trở thành một chuyên viên lập trình website thì các ngôn ngữ nên ưu tiên lựa chọn đó là Python, Ruby, PHP và một số kiến thức về HTML/CSS/Javascript.

Python

Python có cú pháp khá đơn giản, tốc độ xử lý nhanh, mượt, không quá kén người sử dụng, nhất là phù hợp với những người học lập trình game và ứng dụng. Một điều đáng kinh ngạc đối với Python là tốc độ phát triển nhanh nhất hiện nay, trong khi các ngôn ngữ khác vẫn đang loay hoay tìm chỗ đứng, hoặc giữ thứ hạng cho mình. Ngoài ra, chỉ cần điểm qua một vài ông lớn “máu mặt” đang sử dụng Python như Google (thành phần của nhện Google và Công cụ tìm kiếm), Yahoo (Bản đồ), YouTube, Dropbox, Microsoft, Quora…

Khi mọi người bàn luận về những ngôn ngữ lập trình nên học đầu tiên và ngôn ngữ nào dễ dàng hơn cho mọi người có thể học nhanh chóng, Python chắc chắn là một lựa chọn. Nó được phát triển từ những năm 80s bởi Guido van Rossum, người sau đó đã quản lý ngôn ngữ này thông qua tổ chức phi lợi nhuận Python Software Foundation, phục vụ như là đơn vị quản lý của ngôn ngữ này, Python là ngôn ngữ mã nguồn mở và sử dụng miễn phí, thậm chí cho các ứng dụng thương mại. Python thường được sử dụng và xem như là một ngôn ngữ kịch bản, cho phép các lập trình viên tạo ra một số lượng lớn code dễ đọc trong một khoảng thời gian ngắn, nhưng nó cũng là một ngôn ngữ dynamic, hỗ trợ hướng đối tượng, thủ tục, và có phong cách lập trình chức năng như những ngôn ngữ khác. Bởi tính mềm dẻo của nó, Python là một trong những ngôn ngữ lập trình bậc cao được sử dụng rộng rãi nhất ngày nay.

Python không chỉ bắt đầu dạy ở mức cơ bản, mà nó dạy một số kiến thức hữu ích như indentation, module hóa, tính quan trọng của quy tắc đặt tên biến và hàm (naming conventions) sẽ giúp bạn rất nhiều khi bạn học và làm việc với những ngôn ngữ khác. Trong bài viết trước, tôi đã đề cập đến một chủ đề trên mạng xã hội Reddit nói về những mặt ưu và nhược điểm của ngôn ngữ này khi chọn nó để học đầu tiên. Những bạn đã đề cử Python cũng làm nổi bật một thực tế rằng cộng đồng các developer Python rất hạnh phúc bởi ngôn ngữ này thường được sử dụng như là một ngôn ngữ để dạy học, vì vậy họ có hàng tấn các công cụ học tập và các tài liệu có sẵn để giúp những người lần đầu tiên học code. Nhưng tutorial trên trang chủ của nó cũng dễ để làm theo, rất hữu ích và thực tế. 

JavaScript

Bạn đừng nhầm lẫn JavaScript với Java, đây là một ngôn ngữ kịch bản đã được phát triển vào những năm 90s bởi Brendan Eich, cựu nhân viên của hãng Netscape Communications và giờ là Mozilla Foundation. JavaScript là một trong những công nghệ nền tảng mà web dựa trên đó. Đừng để tôi đánh lừa bạn - JavaScript tồn tại bên ngoài các trình duyệt, nhưng phần lớn nằm trong ngữ cảnh của các ứng dụng và dịch vụ kết nối. Ngôn ngữ này tự bản thân nó là dynamic, và cung cấp cho các lập trình viên sự mềm dẻo để sử dụng phong cách lập trình hướng đối tượng (và bản thân ngôn ngữ này hầu như là hướng đối tượng) cũng như là hướng chức năng và mệnh lệnh. Nó tiếp nhận nhiều cú pháp từ ngôn ngữ C, và nếu bạn lên kế hoạch để làm bất kỳ sự phát triển cho web, thì việc học JavaScript nên nằm trong danh sách của bạn.

May mắn thay, JavaScript khá dễ học, đã sẵn sàng ở trong trình duyệt để bạn có thể vọc vậy, và mặc dù nó đã tồn tại được khá lâu, nhưng ngày càng thu được sự nổi tiếng hơn. Nhiều người đề cử nó đã lưu ý rằng khả năng bạn áp dụng khi học JavaScript là rất lớn, bởi vì bạn có thể bắt đầu sử dụng nó ngay bằng cách xây dựng một vài thứ trên web - điều này có thể rất tốt khi mọi người bắt đầu học lập trình. Một số bạn thậm chí còn nói rằng họ đã học được những ngôn ngữ phức tạp hơn nhiều như C và Java bằng cách chọn JavaScript là ngôn ngữ đầu tiên (nhưng đừng lầm lẫn - có rất ít sự liên quan giữa JavaScript và Java). Ngoài ra, nếu bạn đang tìm cách để lập trình chuyên nghiệp, thì hiện nay JavaScript có nhu cầu rất lớn.

PHP

PHP là ngôn ngữ lập trình hàng đầu về khả năng ứng dụng trên nền tảng website. Ngoài ra PHP còn hỗ trợ lập trình hướng đối tượng giúp việc sử dụng ở nhiều nền tảng khác nhau dễ dàng hơn. Minh chứng là nó đang được “bảo kê” bởi một số ứng dụng tên tuổi, trong đó có Facebook. Và tiềm năng phát triển của loại ngôn ngữ này cũng khá khả quan do luôn có một cộng đồng đông đảo lập trình viên ủng hộ và xây dựng nên rất nhiều các công cụ, IDE và PHP Framework.

Kết luận :